Canadian English spelling ’ਤੇ ਚਰਚਾ: ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ PM Carney ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੀ !
Canadian English spelling ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ PM Carney ਨੂੰ ਅਪੀਲ !
ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ Canadian English ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਜ ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ Editors Canada ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧੀ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ Mark Carney ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ British spelling ਵੱਲ ਬਦਲਦੇ ਰੁਝਾਨ ’ਤੇ ਤਿੱਖਾ ਵਿਰੋਧ ਜਤਾਇਆ ਹੈ।
ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ 2025 ਦੇ ਫੈਡਰਲ ਬਜਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ utilisation, globalisation, catalyse ਵਰਗੀ British spellings ਵਰਤੀ ਗਈਆਂ, ਜੋ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਸਥਾਪਿਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ writing identity ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੀਆਂ।
🔹 “Canadian English is our identity,” ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ
ਲਿੰਗਵਿਸਟਿਕ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਹੀ British spelling ਵਰਤਣ ਲੱਗ ਪਈ, ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ “ਕਿਹੜੀ spelling Canadian ਹੈ?” ਇਸ ਬਾਰੇ ਉਲਝਣ ਵਧੇਗੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ—
- Canadian spelling ਕਿਤਾਬਾਂ, ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ, ਨਿਊਜ਼ ਮੀਡੀਆ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
- ਇਹ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਛਾਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
- ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ U.S. ਅਤੇ U.K. English ਦੇ ਮਿਲੇ-ਝੁਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ ਇਕ ਵਿਲੱਖਣ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ-ਰੂਪ ਹੈ।
🔹 ਚਿੱਠੀ ’ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ
- J.K. Chambers
- Sandra Clarke
- Stefan Dollinger
- Sali Tagliamonte
- John Chew (Canadian English Dictionary ਦੇ Editor-in-Chief)
- Kaitlin Littlechild (President, Editors Canada)
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ Parliament ਅਤੇ PMO ਨੂੰ 1970 ਤੋਂ 2025 ਤੱਕ ਜਿਵੇਂ Canadian English ਵਰਤੀ ਗਈ, ਓਹੋ ਹੀ ਵਰਤਾਰਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
🔹 ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਰਸਮ
Canadian English ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ British ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਿਖਦਾ ਹੈ (colour, centre), ਜਦਕਿ ਕਈ ਸ਼ਬਦ U.S.-style ਹਨ (tire, jail)।
ਪਰ ਕੁਝ British ਰੂਪ ਕਦੇ ਅਪਣਾਏ ਨਹੀਂ ਗਏ—
❌ tyre (Canadian → tire)
❌ gaol (Canadian → jail)
ਅਤੇ ਕੁਝ American ਰੂਪ Canadian English ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਚਲਦੇ:
❌ check (bank context)
✔️ Canadian → cheque
🔹 “Canadian spelling ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਣ ਦਾ ਸਵਾਲ”
ਵਿਦਵਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ spelling ਸਿਰਫ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਫੈਡਰਲ ਸਰਕਾਰ:
- Canadian English spelling ਹੀ ਵਰਤੇ
- British spelling ਵੱਲ ਹੁੰਦਾ ਬਦਲਾਅ ਤੁਰੰਤ ਰੋਕੇ
- ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਿਖਤ-ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੇ
PMO ਵੱਲੋਂ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
