ਨਵੀਂ ਕਿਤਾਬ ਸਮੀਖਿਆ — “Sikh Sachiyar Shakhseeatan”: ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਨੌਂ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ |
Sikh Sachiyar Shakhseeatan: ਡਾ. ਰੂਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪੁਸਤਕ |
Sikh Sachiyar Shakhseeatan — ਇਹ ਨਾਮ ਹੀ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਦਿਖਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਸਿੱਖੀ ਦੀਆਂ ਸਚੀਆਂ, ਗੁਣਵੱਤਾਪੂਰਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਚਰਚਾ ਹੈ। ਡਾ. ਰੂਪ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੀ ਇਹ ਨਵੀਂ ਪੁਸਤਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 22ਵੀਂ ਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਖ ਧਰਮ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਗਹਿਰਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਝੇ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ।
ਡਾ. ਰੂਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਆਪਣੀ ਬਾਇਓਗ੍ਰਾਫੀ — ਖਾਨੋਵਾਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਗੁਰਮਤਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਰਗੇ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਲੰਮੀ ਸੇਵਾ — ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲੇਖਕ ਨੇ ਇਹ ਕਾਰਜ ਪੂਰੇ ਜਜ਼ਬੇ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਿਛੋਕਲੀ ਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ 21 ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਇਸ ਕੰਮ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ
Sikh Sachiyar Shakhseeatan ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਨੌਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ — ਜਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚ 8 ਦੀ ਪਿਛੋਕੜ ਬਾਬਤ ਇਹ ਰੁਚਿਕਰ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿੰਦੂ ਪ੍ਰੱਸ਼ਠਭੂਮੀ ਵਾਲੇ ਸਨ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਪਨਾਇਆ। ਲੇਖਕ ਨੇ ਹਰ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਲਈ ਲੰਮਾ, ਸਰਗਰਮ ਅਤੇ ਤਥ੍ਯਾਤਮਕ ਲੇਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ — ਜਿਵੇਂ:
- ਪ੍ਰੋ. ਪੂਰਨ (ਪੂਰਨ-ਸਵਾਮੀ) — ਜੀਵਨੀ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨੀ ਯਾਤਰਾ
- ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ — ਪੰਥੀ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਅਤੇ ਆਗੂਈ
- ਪ੍ਰੋ. ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰਿੰ. ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ — ਗੁਰਮਤਿ ਅਧਿਐਨਕ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚਿਹਰੇ
- ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ — ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ
- ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ, ਡਾ. ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਹਮਦਰਦ — ਸੇਵਾ, ਬੈਂਕਿੰਗ ਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਯੋਗਦਾਨ
- ਰਾਗੀ ਭਾਈ ਗੁਰਮੇਜ ਸਿੰਘ — ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੇਵਾ
ਹਰ ਲੇਖ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਕਥਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਦਰਭ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਤ ਸਮੀਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੇਖ 25 ਤੋਂ 97+ ਪੰਨਿਆਂ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ — ਇਸ ਨਾਲ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਰਿਸਰਚ ਅੰਕਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ — ਕੀ ਖ਼ਾਸ ਹੈ
- ਗਾਹਕੀ ਗਹਿਰਾਈ: ਡਾ. ਰੂਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਿਸਰਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਸਰੋਤ-ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ; ਪ੍ਰਤੀਕ ਪੁਰਾਣੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼, ਸ਼ਬਦ-ਸਮਾਹਾਰ ਤੇ ਸਾਕਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
- ਨਵੀਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ: ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ‘ਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਪਾਈਆਂ ਜੋ ਕਈ ਵਾਰ ਪਰਿਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ — ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰੂਪਾਂਤਰ-ਯਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
- ਸંગ્રਹੀ ਢਾਂਚਾ: ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ ਤਫਸੀਲ—ਕਈ ਲੇਖ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਤੱਥਾਂ ਨਾਲ ਪਰਚਿਅਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਕੁਝ ਜਗ੍ਹਾ-ਜਗ੍ਹਾ proof-reading ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ (ਛੋਟੀਆਂ ਟਾਈਪੋ-ਅੰਕਿਤ ਗਲਤੀਆਂ).
ਕੁਝ ਟਿੱਪਣੀਆਂ (ਅਲੋਚਨਾ)
- ਲੇਖਕ ਨੇ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੱਖਾਂ ‘ਤੇ ਸੰਖੇਪ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ — ਜਿਵੇਂ ਕੁਝ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਝਲਕੀਆਂ ਜਾਂ kontroversies, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਕੇ ਪਾਠਕ ਹੋਰ ਚਰਚਾ ਦੀ ਉਮੀਦ ਰੱਖਦਾ।
- ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀਆਂ ਟਾਈਪੋ-ਗਲਤੀਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਰੀਡਿੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ — ਪਰ ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ ਰਿਸਰਚ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਵਰਨ ਨੂੰ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਸਮੁਦਾਇਕ ਖ਼ਬਰ (Community News)
ਕਿਤਾਬ Sikh Sachiyar Shakhseeatan ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ‘ਸਿੰਘ ਬਰਦਰਜ਼ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ’ ਵੱਲੋਂ ਸੁੰਦਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਡਾ. ਰੂਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ 2020 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ-ਮੁਕਤੀ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰਾ ਸਮਾਂ ਲਿਖਤ-ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ — ਅਤੇ ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਹੁਣ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੁਦਾਇਕ ਰੀਡਿੰਗ-ਸੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਆਰਾਧਨਾ/ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ — ਜੋ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਸਥਾਨਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗਾ (ਤਾਰੀਖ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਜਲਦ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ)। ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ, ਪੁਸਤਕ-ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੇਗੀ।
ਨਤੀਜਾ ਤੇ ਸਿਫਾਰਿਸ਼
ਡਾ. ਰੂਪ ਸਿੰਘ ਦੀ Sikh Sachiyar Shakhseeatan ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ, ਜੀਵਨੀਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਸੇਵਾ-ਚਰਿਤਰਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਮੈਂ ਗੰਭੀਰ ਅਧਿਐਨ ਤੇ ਪਾਠਕ-ਰੁਚੀ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਚਨਾ ਮੰਨਦਾ/ਮੰਨਦੀ ਹਾਂ। ਪੜ੍ਹੋ, ਸੋਚੋ ਅਤੇ ਸਮੁਦਾਇਕ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਓ — خاص ਕਰਕੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋ।
