ਗਰੇਟਰ ਵੈਨਕੂਵਰ ਤੇ ਗਰੇਟਰ ਟਰਾਂਟੋ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਵੇਂ ਰਗੜੇ ਗਏ !

Real estate crisis: ਵੈਨਕੂਵਰ–ਟਰਾਂਟੋ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਰਗੜੇ |

ਪਿਛਲੇ ਦੋ–ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਗਰੇਟਰ ਵੈਨਕੂਵਰ ਅਤੇ ਗਰੇਟਰ ਟਰਾਂਟੋ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ Real estate crisis ਦੇ ਬੀਜ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਬੋਏ। ਇੱਕ ਸਧਾਰਣ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ—ਘਰ ਲਓ, ਇਕੁਅਟੀ ਵਧਾਓ, ਉਸ ‘ਚੋਂ ਪੈਸਾ ਕੱਢ ਕੇ ਹੋਰ ਘਰ ਲਓ। ਮਾਰਕੀਟ ਚੜ੍ਹਦੀ ਰਹੀ, ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਆਸਾਨ ਲੱਗਣ ਲੱਗਾ।

1) ਘਰ–ਜਾਇਦਾਦ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕ

ਘਰਾਂ, ਟਾਊਨਹਾਊਸਾਂ, ਕੰਡੋਆਂ ਅਤੇ ਫਾਰਮਾਂ ‘ਚ ਅੰਨ੍ਹੀ ਨਿਵੇਸ਼ੀ ਹੋਈ। ਕਿਰਾਏ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਬਿਆਨੇ ‘ਤੇ ਘਰ ਵੇਚ ਕੇ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਬਣਦਾ ਰਿਹਾ। ਪਰ ਕੋਵਿਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਆਜ ਵਧੇ, ਬਾਹਰਲੇ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਰੋਕ ਲੱਗੀ, ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਖ਼ਤ ਹੋਈ—ਅਤੇ Real estate crisis ਖੁਲ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਈ। ਅੱਜ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਦਾ ਬੋਝ, ਵਿਕਰੀ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਦਸਤਕ ਹਕੀਕਤ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

2) ਮੌਰਗੇਜ ਬਰੋਕਰ ਤੇ ਰਿਐਲਟਰ

ਮਲਟੀਪਲ ਆਫ਼ਰਾਂ, ਵਧੇਰੇ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਜਾਅਲੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਕਾਗਜ਼—ਸਭ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਬੁਲਬੁਲਾ ਫੁਲਾਇਆ। ਹੁਣ ਮਾਰਕੀਟ ਠੰਢੀ ਹੈ, ਕੰਮ ਘੱਟ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। Real estate crisis ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ।

3) ਟਰੱਕਿੰਗ ਉਦਯੋਗ

ਵਰਕ ਪਰਮਿਟਾਂ ਦੇ ਦੌਰ ‘ਚ ਟਰੱਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧੀ, ਕਮਾਈ ਆਈ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ‘ਚ ਲੱਗਿਆ। ਜਦ ਟਰੱਕਿੰਗ ਠੱਪ ਹੋਈ, ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਅਟਕੀਆਂ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਕੀਮਤ ਡਿੱਗੀ—ਤਾਂ ਕਈ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਾਲਤ ‘ਚ ਆ ਖੜ੍ਹੇ। ਇਹ ਵੀ Real estate crisis ਦੀ ਹੀ ਕੜੀ ਹੈ।

4) ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਲਾਹਕਾਰ

ਕੁਝ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਨੇ ਵਰਕ ਪਰਮਿਟਾਂ ਅਤੇ ਸਟੂਡੈਂਟ ਫੀਸਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਜਾਇਦਾਦ ‘ਚ ਪਾਇਆ। ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਖ਼ਤ ਹੋਈ, ਕੰਮ ਘੱਟਿਆ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਫਸ ਗਏ—Real estate crisis ਨੇ ਇੱਥੇ ਵੀ ਘਾਟਾ ਪਾਇਆ।

5) ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਕਾਰੋਬਾਰ

ਮੰਗ ਦੇ ਦੌਰ ‘ਚ ਹਰ ਥਾਂ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਖੁੱਲ੍ਹੇ, ਕਮਾਈ ਆਈ, ਪਰ ਬਹੁਤਾ ਪੈਸਾ ਜਾਇਦਾਦ ‘ਚ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਗਾਹਕੀ ਘੱਟੀ, ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਵਧੀਆਂ—ਅਤੇ Real estate crisis ਦਾ ਦਬਾਅ ਵਧ ਗਿਆ।

ਨਤੀਜਾ:
ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ–ਦੋ ਕਿੱਤਿਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ। ਸਰਵਿਸ ਇੰਡਸਟਰੀ, ਟੈਕਸੀ, ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ, ਸਰਕਾਰੀ–ਗੈਰਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ—ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਜਾਇਦਾਦ ‘ਚ ਹੱਦੋਂ ਵੱਧ ਹੱਥ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਅੱਜ ਉਸੇ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਭੁਗਤ ਰਹੇ ਹਨ। ਗਰੇਟਰ ਵੈਨਕੂਵਰ ਤੇ ਗਰੇਟਰ ਟਰਾਂਟੋ ‘ਚ Real estate crisis ਨੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਸੋਚ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਰਾਏ ਹੈ; ਸਭ ਦਾ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ।