ਈਰਾਨ ਜੰਗ ‘ਚ ਚੀਨ ਦੀ ਐਂਟਰੀ! ਕੀ ਬਣੇਗਾ Peace Broker?
China Peace ਯਤਨ: ਕੀ ਈਰਾਨ ਜੰਗ ਰੁਕ ਸਕਦੀ ਹੈ ?
ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੁਣ ਚੀਨ ਵੀ China Peace ਮਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਆਇਆ ਹੈ। ਚੀਨ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਮਧਸਥ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਪੰਜ-ਸੂਤਰੀ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਕਸਦ ਜੰਗਬੰਦੀ ਕਰਵਾਉਣਾ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਮਾਰਗ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਹੈ। ਇਹ China-Peace ਪਹੁੰਚ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਚੀਨ ਲਈ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਕੂਟਨੀਤੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਆਰਥਿਕ ਲੋੜ ਵੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇਲ ਆਯਾਤਕਾਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, China Peace ਯਤਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਜੰਗ ਲੰਬੀ ਚੱਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਚੀਨ ਦੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ‘ਤੇ ਵੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਚੀਨ ਦੇ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਬੰਧ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ China-Peace ਮਧਸਥ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਚੀਨ 2023 ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਦੀ ਇਸ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਵੀ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੀ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ China Peace ਯਤਨ ਰਾਹੀਂ ਚੀਨ ਗਲੋਬਲ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
