Iran Supreme Leader Killed: ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਹਮਲੇ ‘ਚ ਆਯਤੁੱਲਾਹ ਖਾਮਨੇਈ ਦੀ ਮੌਤ |
Iran Supreme Leader Killed: ਖਾਮਨੇਈ ਦੀ ਮੌਤ |
Iran Supreme Leader Killed ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਰਾਨੀ ਰਾਜ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਤੜਕੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ 86 ਸਾਲਾ ਆਯਤੁੱਲਾਹ ਅਲੀ ਖਾਮਨੇਈ ਨੂੰ ਤੇਹਰਾਨ ਦੇ ਡਾਊਨਟਾਊਨ ਸਥਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਪਾਊਂਡ ‘ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ “ਇਰਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੌਕਾ” ਹੈ।
ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ‘ਚ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬੰਦ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਭਾਰੀ ਬੰਬਬਾਰੀ ਦੇ ਸਬੂਤ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਇਰਾਨ ਨੇ ਇਸਨੂੰ “ਵੱਡਾ ਅਪਰਾਧ” ਕਰਾਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਬਦਲੇ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ‘ਚ ਖਾਲੀਪਣ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕੌਂਸਲ
ਖਾਮਨੇਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਇਰਾਨ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਥਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਨਾਲ਼ ਸੱਤਾ ‘ਚ ਖਾਲੀਪਣ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਇੱਕ ਅਸਥਾਈ ਕੌਂਸਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਨਵੇਂ ਸਰਵੋਚ ਨੇਤਾ ਦੀ ਚੋਣ ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਚਲਾਏਗੀ।
ਰਾਜ ਮੀਡੀਆ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨਕਲਾਬੀ ਗਾਰਡ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਖਾਮਨੇਈ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦੀ ਵੀ ਹਮਲਿਆਂ ‘ਚ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ 40 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਸੋਗ ਅਤੇ 7 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
Iran Supreme Leader Killed: ਜਵਾਬੀ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਤਣਾਅ
ਇਰਾਨ ਨੇ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਜੋਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਮੌਜੂਦ ਅਮਰੀਕੀ ਅੱਡਿਆਂ ‘ਤੇ ਮਿਸ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨ ਦਾਗੇ। ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜ ਮੁਤਾਬਕ ਕਈ ਮਿਸ਼ਾਈਲਾਂ ਰੋਕ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ।
ਖੇਤਰ ਦੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ—ਬਹਿਰੀਨ, ਕੁਵੈਤ, ਕਤਰ ਅਤੇ ਯੂਏਈ—ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਸਰਗਰਮ ਰਹੀਆਂ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਹਤਾਹਤਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਤਸਦੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ।
ਨਿਊਕਲਿਅਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ‘ਤੇ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ
ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਰਾਨ ਦੀ ਨਿਊਕਲਿਅਰ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਰੁਕ-ਰੁਕ ਕੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਸਿੱਧੀ ਟੱਕਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਯੁੱਧ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਰਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਸੰਵਰਧਨ ਦਾ ਹੱਕ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਰੀਖਕਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ‘ਤੇ ਉਸਦਾ ਰੁਖ ਕਾਫ਼ੀ ਕਠੋਰ ਹੈ।
Iran Supreme Leader Killed: ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਅਸਰ
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਇਰਾਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡੰਡੀ ‘ਚ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਰਾਨੀ ਨੂੰ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ‘ਚ ਭਾਰੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। 2025 ‘ਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਨਾਲ਼ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਤੇਲ ਨਿਰਯਾਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।
ਖੇਤਰ ‘ਚ ਉਡਾਣਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਸਲਾਹਾਂ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਅੱਗੇ ਕੀ?
Iran Supreme Leader Killed ਦੀ ਘਟਨਾ ਨੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਅਸਥਿਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਹੀਆਂ—ਕਿਤੇ ਸੋਗ, ਕਿਤੇ ਖੁਸ਼ੀ।
ਅਗਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਦੀ ਚੋਣ, ਜਵਾਬੀ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੂਟਨੀਤੀ ਇਸ ਸੰਕਟ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੈਅ ਕਰਨਗੇ।