Oil Price $110 ਤੋਂ ਪਾਰ, ਇਰਾਨ ਦੇ ਤੇਲ ਡਿਪੂਆਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਕੀਟ ਹਿਲੀ |
Oil Price $110 ਪਾਰ, ਇਰਾਨ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹਿਲੇ |
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਇਰਾਨ ਦੇ ਤੇਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ Oil Price ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੈਂਚਮਾਰਕ Brent Crude ਦੀ ਕੀਮਤ 100 ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ 119 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ, ਜੋ 2022 ਵਿੱਚ ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਹੈ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਅਤੇ Oil Price ਲਗਭਗ 110 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਈ। ਇਹ ਘਟਾਅ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਈ ਜਦੋਂ G7 ਦੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮੀਟਿੰਗ ਕਰਕੇ ਰਣਨੀਤਿਕ ਤੇਲ ਭੰਡਾਰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ।
ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ‘ਤੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ‘ਤੇ ਖਤਰਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ Strait of Hormuz ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਰੁਕਣ ਨਾਲ Oil Price ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਕੁਚਿਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਾ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲਗਭਗ 20 ਫੀਸਦੀ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ 28 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਸੈਨਿਕ ਅਭਿਆਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ Oil Price ਲਗਭਗ 50 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਵੱਧ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇਰਾਕ, ਯੂਏਈ ਅਤੇ ਕੁਵੈਤ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਤਪਾਦਨ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਟਕਰਾਅ ਨੇ ਊਰਜਾ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਰਾਨ ‘ਤੇ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਤਰ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਕੁਵੈਤ ਦੇ ਕੁਝ ਊਰਜਾ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਵੀ ਇਰਾਨ ਦੇ ਤੇਲ ਢਾਂਚੇ ‘ਤੇ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਤੇਹਰਾਨ ਅਤੇ ਅਲਬੋਰਜ਼ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕਈ ਤੇਲ ਡਿਪੂ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਏ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਵਧਦੀ Oil Price ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਘੱਟ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਇਰਾਨੀ ਪਰਮਾਣੂ ਖ਼ਤਰਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਜਲਦੀ ਘਟ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਜੰਗ ਲੰਬੀ ਚੱਲੀ ਤਾਂ Oil Price ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੂਦਰਾ ਕੋਸ਼ (IMF) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜੇ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ 10 ਫੀਸਦੀ ਵਧਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਮਹਿੰਗਾਈ ਲਗਭਗ 0.4 ਫੀਸਦੀ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵੀ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕਤਰ ਦੇ ਊਰਜਾ ਮੰਤਰੀ ਸਾਦ ਅਲ-ਕਾਬੀ ਨੇ ਵੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਤਾਂ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਨ ਰੋਕਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜੇ ਤਣਾਅ ਹੋਰ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤਾਂ Oil Price 200 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ।