ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਹਰ ਸਾਲ 1100 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ: ਮੈਕਗਿਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ
ਕੈਨੇਡਾ ਦੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੇਖ ਕੇ ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਫ ਹੈ, ਪਰ ਸਚਾਈ ਇਸ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਦੀ ਮੈਕਗਿਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਕਰੀਬ 1100 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਉਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੈਨੇਡਾ ਵਰਗੇ ਵਧੀਆ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਵਾਹਨਾਂ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਧੂੰਏ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅਲਟਰਾਫਾਈਨ ਕਣ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਡੂੰਘਾਈ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਖੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਕ ਹਨ। ਇਹ ਕਣ ਇੰਨੇ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਅੱਖ ਨਾਲ ਦੇਖਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਗੀਣ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ, ਇਹ ਕਣ ਸਾਹ ਸੰਬੰਧੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਕੋਰੋਨਰੀ ਆਰਟਰੀ ਡਿਜੀਜ਼, ਅਤੇ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਜਾਨਲਵਾ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ 2001 ਤੋਂ 2016 ਤੱਕ ਟੋਰਾਂਟੋ ਅਤੇ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਪੱਧਰ ਮਾਪਿਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਲਗਭਗ 1.5 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਅਲਟਰਾਫਾਈਨ ਕਣਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਜ਼ੋਖਮ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਬੰਧ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਣਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਹਤ ’ਤੇ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਕਈ ਵਾਰ ਮੌਤ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ।
ਮੈਕਗਿਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੋਜਕਰਤਾ ਸਕੌਟ ਵੇਈਚੈਂਥਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਿਊਜ਼ ਰੀਲੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਅਲਟਰਾਫਾਈਨ ਕਣ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗੰਭੀਰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਣਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦਿਲ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸੂਬਾਈ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਉਪਾਅ ਨਾ ਕੱਢੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਰ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਕੌਟ ਵੇਈਚੈਂਥਲ ਨੇ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਦੱਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਲਟਰਾਫਾਈਨ ਕਣਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਸਖਤ ਨਿਯਮ ਬਣਾਉਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕੜੇ ਜੁਰਮਾਨੇ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਫ਼ਾਰੀਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਇਹ ਸਮਰਥਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ’ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਬੂ ਪਾ ਸਕਣ।
ਹੁਣ ਇਹ ਵੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਗਲਤ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਹੀ ਨਹੀਂ।
