ਇਸ ਸਾਲ 19 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖੜੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਕਿ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਭੈਣਾਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਰਾ ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਿੰਧ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਥਾਰਪਾਰਕਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਥਾਂ ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਨਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਗੁੱਗੂਲੂ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨ੍ਹ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਹ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਦੇ 80 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੁੱਗੂਲੂ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਹਿਮ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦਰੱਖਤ ਗੂੰਦ ਅਤੇ ਚਾਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਦਰੱਖਤਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇੱਥੇ 70 ਫੀਸਦੀ ਦਰੱਖਤ ਗਾਇਬ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਗੁੱਗੂਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੋਂ ਗੂੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮੰਗ ਹੈ। ਪਰ ਵਧਦੀ ਹੋਈ ਮੰਗ ਅਤੇ ਕੱਟ ਰਹੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਕਰਕੇ ਇਹ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਰੁੱਖ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਔਸ਼ਧੀ ਧੂਪ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਦਰੱਖਤ 8 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਫਲਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕ ਦਰੱਖਤ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 250 ਗ੍ਰਾਮ ਗੂੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਬਜ਼ਾਰ ‘ਚ ਕੀਮਤ 250 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੁੱਗੂਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੀਮਚ ਵਿੱਚ ਹੈ।
