ਜਨਮ ਦਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਚੀਨ ਦੀ ਨਵੀਂ ਯੋਜਨਾ: ਕੌਂਡਮ ਟੈਕਸ ਅਤੇ ਸਸਤਾ childcare |

China birth rate ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੌਂਡਮ ਟੈਕਸ ਤੇ ਸਸਤਾ childcare |

ਚੀਨ ਨੇ China birth rate ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਟੈਕਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਹੈ। 1 ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਗਰਭਨਿਰੋਧਕ ਸਮਾਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੌਂਡਮ ਅਤੇ ਬਰਥ ਕੰਟਰੋਲ ਗੋਲੀਆਂ, ‘ਤੇ 13% ਸੇਲਜ਼ ਟੈਕਸ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਦਕਿ childcare ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ‘ਚ ਐਲਾਨੀ ਗਈ ਟੈਕਸ ਸੁਧਾਰ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ 1994 ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਕਈ ਛੂਟਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ one-child policy ਲਾਗੂ ਸੀ।

ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵੀ ਟੈਕਸ ਮੁਕਤ

ਨਵੀਂ ਨੀਤੀ ਅਧੀਨ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ (elderly care) ਨੂੰ ਵੀ VAT ਤੋਂ ਛੂਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਦਮ China birth rate ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਧਾਉਣਾ ਅਤੇ ਨਕਦ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਘਟਦੀ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ

ਉਮਰਦਰਾਜ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, China ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, 2024 ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 95.4 ਲੱਖ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ — ਜੋ ਦਸ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ ਅੱਧੇ ਹਨ।

ਕੌਂਡਮ ਟੈਕਸ ‘ਤੇ ਵਿਵਾਦ

ਗਰਭਨਿਰੋਧਕ ਸਮਾਨ ‘ਤੇ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਅਣਚਾਹੀਆਂ ਗਰਭਾਵਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ HIV ਦੇ ਖਤਰੇ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੀਤੀ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਵੀ ਉਡਾਇਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਯੂਜ਼ਰ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, “ਮੈਂ ਹੁਣ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਲਈ ਕੌਂਡਮ ਖਰੀਦ ਲਵਾਂਗਾ।”

ਬੱਚਾ ਪਾਲਣ ਦੀ ਅਸਲੀ ਲਾਗਤ

ਬੀਜਿੰਗ ਸਥਿਤ YuWa Population Research Institute ਦੀ 2024 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, China birth rate ਘਟਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਬੱਚਾ ਪਾਲਣ ਦੀ ਮਹਿੰਗੀ ਲਾਗਤ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਫੀਸਾਂ, ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲਾ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਦੋਹਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਲੋਕ ਕੀ ਸੋਚਦੇ ਹਨ?

ਹੇਨਾਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ 36 ਸਾਲਾ ਡੈਨੀਅਲ ਲੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੌਂਡਮ ਮਹਿੰਗੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਬਦਲੇਗਾ। “ਕੌਂਡਮ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਧਣਾ ਬੱਚਾ ਪਾਲਣ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ,” ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸ਼ੀਅਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਰੋਜ਼ੀ ਝਾਓ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਹੈ ਕਿ ਗਰੀਬ ਜਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਰਗ ਲਈ ਗਰਭਨਿਰੋਧਕ ਮਹਿੰਗੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਉਹ “ਖਤਰਾ ਮੋਲ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।”

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ

ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ University of Wisconsin-Madison ਦੇ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿਗਿਆਨੀ Yi Fuxian ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੌਂਡਮ ‘ਤੇ ਟੈਕਸ ਲਗਾ ਕੇ China birth rate ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਨਾ “ਹਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੋਚ” ਹੈ। ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਅਰਥਕ ਮੰਦਹਾਲੀ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਕਾਰਨ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਟੈਕਸ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਖ਼ਲ ਦੇਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਨੀਤੀਆਂ ਉਲਟ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।