ਡਾ. ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਟਾਂਡਾ ਦੀ ਸੁਰਨਾਵਲ ‘ਵਕਤ ਬੋਲਦਾ ਗਿਆ’: ਪ੍ਰਸੰਗਕਤਾ, ਗੰਭੀਰਤਾ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ |

Waqt Bolda Gaya Book Review | ਡਾ. ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਟਾਂਡਾ ਦੀ ਵਿਚਾਰਸ਼ੀਲ ਰਚਨਾ |

ਡਾ. ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਟਾਂਡਾ ਮੁੱਢਲੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਕੀਟ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਅਤੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਵਿ-ਪੁਸਤਕਾਂ ‘ਹਵਾਵਾਂ ਦੇ ਰੁਖ਼’, ‘ਲਿਖਤੁਮ ਨੀਲੀ ਬੰਸਰੀ’, ‘ਦੀਵਾ ਸਫ਼ਿਆਂ ਦਾ’, ‘ਕੋਰੇ ਕਾਗਜ਼ ‘ਤੇ ਨੀਲੇ ਦਸਤਖ਼ਤ’, ‘ਥਕੇ ਹੋਏ’ (ਹਿੰਦੀ), ਨਾਵਲ ‘ਨੀਲਾ ਸੁੱਕਾ ਸਮੁੰਦਰ’, ‘ਤਾਰੇ ਘਰ ਅੰਬਰ ਦੇ’ ਅਤੇ ਵਾਰਤਕ ਪੁਸਤਕ ‘ਮੇਰਾ ਪੰਜਾਬ’ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਮੇਂ ਨੂੰ “ਸੂਤਰਧਾਰ” ਬਣਾਉਂਦੀ ਸੁਰਨਾਵਲ

ਹਥਲੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਵਕਤ ਬੋਲਦਾ ਗਿਆ’ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੂਤਰਧਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਆਪ ਹੀ ਅਮਰਜੋਤ ਅਤੇ ਰਮਣੀਕ ਵਰਗੇ ਪਾਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ, ਯੋਗਾ, ਕੁਦਰਤ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ, ਸਾਹਿਤ, ਕਲਾ, ਖੁਸ਼ੀ, ਉਦਾਸੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸੁਖੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਗਹਿਰੀ ਚਰਚਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

305 ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਇਹ ਪੁਸਤਕ 70 ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਅਧਿਆਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਉਭਾਰਦੀ ਹੈ।

Waqt Bolda Gaya Book Review :

ਕੁਦਰਤ, ਧੁਨੀ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਅਨੁਭਵ

ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਪਸਾਰੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਕਲ-ਕਲ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਧੁਰ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਹਵਾ-ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੁਰਿਲੀ ਗੂੰਜ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ “ਆਰਤੀ” ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਣਨ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਆਤਮਿਕ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।

Waqt Bolda Gaya Book Review :

ਕਵੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦਾ ਸੁਮੇਲ

ਡਾ. ਟਾਂਡਾ ਕਵੀ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵੀ। ਉਹ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਵੀ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਅਸীম ਹੈ, ਜਦਕਿ ਵਿਗਿਆਨੀ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਬੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਵਿ-ਅਭਿਵ੍ਯਕਤੀ ਦੀ ਝਲਕ ਇਹ ਪੰਕਤੀਆਂ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ:

ਚੱਲ ਆਪਾਂ ਯਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਰਹੀਏ
ਕੱਚ ਬਣਕੇ ਕੀ ਕਰੇਂਗਾ
ਐਵੇਂ ਕਿਤੇ ਤਿੜਕ ਮਰੇਂਗਾ
ਕੱਚ ਦੇ ਕਾਹਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ?

ਸੁਣਨ, ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਬੁੱਧਿਕ ਵਿਕਾਸ

ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ “ਸੁਣਨ” ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਹਵਾਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਲੇਖਕ ਸਾਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਗਿਆਨ, ਬੁੱਧਿਕਤਾ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਵਿਕਾਸ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ ਨੂੰ ਦਿਮਾਗੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਬੋਧਾਤਮਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੱਥਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਹਿਮਤ ਹੈ।

Waqt Bolda Gaya Book Review :

ਬੁਢਾਪਾ, ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕਤਾ

ਬੁਢਾਪੇ ਬਾਰੇ ਲੇਖਕ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਹਕੀਕਤਨੁਮਾ ਹਨ। ਉਹ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਘਰਾਂ ਦੇ “ਰਾਖੇ” ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੱਸ-ਖੇਡ, ਯਾਦਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਰਾਹੀਂ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਰਸਭਰਿਆ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਨਿਸਕਰਸ਼

ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ‘ਵਕਤ ਬੋਲਦਾ ਗਿਆ’ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ, ਵਿਚਾਰਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਮੂਲਕ ਪੁਸਤਕ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਉਜਲੇ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਭਾਰਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਦੁਹਰਾਅ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਦਰਭਾਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਲੋੜ ਹੈ।

Waqt Bolda Gaya Book Review :

ਇਹ ਸੁਰਨਾਵਲ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸੰਗਕਤਾ, ਗੰਭੀਰਤਾ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨਕ ਪੱਖਾਂ ਕਰਕੇ ਪਾਠਕ ‘ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਛੱਡਦੀ ਹੈ। ਡਾ. ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਟਾਂਡਾ ਨੂੰ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਹਿਤਕ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਹਾਰਦਿਕ ਵਧਾਈ।