ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ 2024 ਤੱਕ ਨੇਪਾਲ ਦਾ ਵਪਾਰਕ ਘਾਟਾ 460 ਅਰਬ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ
ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਸਮਝਣੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਗੱਲ ਨੇਪਾਲ ਵਰਗੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲੀਆ ਅੰਕੜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਨੇ ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ 2024 ਤੱਕ 460 ਅਰਬ ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਪਾਰਕ ਘਾਟਾ ਝੱਲਿਆ।
ਇਹ ਘਾਟਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਰਾਮਦ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿਚਕਾਰ ਅਸੰਤੁਲਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਚਾਲੂ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਨੇਪਾਲ ਨੇ 513.38 ਅਰਬ ਰੁਪਏ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੀ, ਜਦਕਿ ਨਿਰਯਾਤ ਸਿਰਫ਼ 52.67 ਅਰਬ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਰਹੀ।
ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਤੇ ਅਸਰ
ਭਾਰਤ ਨੇਪਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਪਾਰਕ ਸਾਥੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ‘ਚ 281 ਅਰਬ ਰੁਪਏ ਦਾ ਘਾਟਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ, ਨੇਪਾਲ ਨੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ 317 ਅਰਬ ਰੁਪਏ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡੀਜ਼ਲ, ਪੈਟਰੋਲ, ਅਤੇ ਐਲਪੀਜੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਨੇਪਾਲ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਕੇਵਲ 36 ਅਰਬ ਰੁਪਏ ਦਾ ਸਮਾਨ ਭੇਜਿਆ।
ਚੀਨ ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਸੰਬੰਧ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਤਣਾਅ
ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕੇਪੀ ਸ਼ਰਮਾ ਓਲੀ ਦੀ ਚੀਨ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪੇਚੀਦਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਓਲੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਚੀਨ ਦੇ ਬੀਆਰਆਈ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਕਾਫ਼ੀ ਖਰਾਬ ਹੋਏ। ਚੀਨ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਨੇਪਾਲ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਦਰਾਮਦ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਪਾਰਕ ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਹੱਲ
ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨੇਪਾਲ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਸੰਤੁਲਿਤ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਦਰਾਮਦ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾ ਕੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਉਤਪਾਦਨ ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਘਾਟੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਬਕ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਦਰਾਮਦ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਦੇ ਅਭਾਵ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਗਤੀ ਰੁਕ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੈ, ਪਰ ਵਧੇਰੇ ਨਵਾਊ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
