ਹੋਲੋਡੋਮੋਰ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਡੇ: ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਸਟਿਨ ਟਰੂਡੋ ਦਾ ਬਿਆਨ
ਹਰ ਸਾਲ, ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਕੈਨੇਡਾ ਹੋਲੋਡੋਮੋਰ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਡੇ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਹੋਈ ਦੋਖੇਬਾਜੀ ਅਤੇ ਦਰਦਭਰੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਸਟਿਨ ਟਰੂਡੋ ਨੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ 1932 ਤੋਂ 1933 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਜੋਸਫ ਸਟਾਲਿਨ ਦੇ ਰਾਜ ਨੇ ਭੁੱਖਮਰੀ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਬੰਦ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਸੀ।
ਟਰੂਡੋ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਹੋਲੋਡੋਮੋਰ ਦੇ ਅਰਥ ਹਨ ‘ਭੁੱਖ ਦੇ ਮਾਧਮ ਨਾਲ ਮੌਤ’। ਇਹ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਅਤੇ ਸੂਚਿਤ ਨਰਸੰਘਾਰ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਯੂਕਰੇਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨੂੰ ਤੋੜਣਾ ਸੀ। ਇਸ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਪਰਾਧ ਦੌਰਾਨ ਲੱਖਾਂ ਬੇਗੁਨਾਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਜਲਾਵਤਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਾਂ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗਰੀਬ ਖੇਤਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।”
ਟਰੂਡੋ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਨਰਸੰਘਾਰ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸੀ, ਪਰ ਯੂਕਰੇਨੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ। 1991 ਵਿੱਚ, ਸੋਵੀਅਤ ਰਾਜ ਦੀ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ੁਲਮਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯੂਕਰੇਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ।
ਟਰੂਡੋ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਸੋਵੀਅਤ ਰਾਜ ਨੇ ਹੋਲੋਡੋਮੋਰ ਦੇ ਸਬੂਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਰੂਸ ਇਸ ਨਰਸੰਘਾਰ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਪਰ ਅਸੀਂ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਹੋਲੋਡੋਮੋਰ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਕਦੇ ਵੀ ਮਿਟਨ ਨਾ ਪੈਣ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਹੋਲੋਡੋਮੋਰ-ਨਰਸੰਘਾਰ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗ੍ਰਹਾਲੇ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਟਰੂਡੋ ਨੇ ਰੂਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਯੂਕਰੇਨ ਉੱਤੇ ਬਰਬਰ ਯੁੱਧ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਕੈਨੇਡਾ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਸਾਥ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਯੂਕਰੇਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਡਿੱਗ ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਹਿਯੋਗ ਹੈ।”
ਟਰੂਡੋ ਨੇ ਕੈਨੇਡੀਆਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਲੋਡੋਮੋਰ ਦੌਰਾਨ ਗਵਾਏ ਗਏ ਅਮਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਆਓ ਸਾਡੇ ਯੂਕਰੇਨੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਈਏ ਅਤੇ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈਏ ਕਿ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਕਦੇ ਵੀ ਖੋਹੀ ਨਾ ਜਾ ਸਕੇ।”
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੂਕਰੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ: “ਵਿਚਨਾ ਯਿਮ ਪਾਮਯਾਤ” (ਅਮਰ ਯਾਦ)।
