ਟਰੰਪ ਦੀ ਟੈਰਿਫ਼ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ–EU ਵੱਡੇ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਵੱਲ ਅੱਗੇ |

India EU trade: ‘ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ’ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤਾ ਨੇੜੇ |

ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਟੈਰਿਫ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਣੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ (EU) ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ “ਮਦਰ ਆਫ ਆਲ ਡੀਲਜ਼” ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਯੂਰਪੀ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਐਂਟੋਨਿਓ ਲੂਈਸ ਸੈਂਟੋਸ ਦਾ ਕੋਸਟਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਉਰਸੂਲਾ ਵੋਨ ਡਰ ਲੇਯਨ ਅਗਲੇ ਸੋਮਵਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਹੋਣਗੇ। ਰਾਜਕੀ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ India EU trade ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਦੌਰ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣਾ ਹੈ।

ਇਹ ਦੌਰਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਯੂਰਪ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਤਣਾਅ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਮਾਮਲੇ ‘ਤੇ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਟੈਰਿਫ਼ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਣਾ, ਯੂਰਪ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ EU ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦੇਣਾ ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਆਪਣੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਅਤੇ India EU trade ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਟੈਰਿਫ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ।

ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, 27 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਸਮਿੱਟ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਐਲਾਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲਗਭਗ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਹੁਣ ਅੰਤਿਮ ਪੜਾਅ ‘ਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਜੇ ਇਹ ਸਹਿਮਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ‘ਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨੌਵਾਂ ਫ੍ਰੀ ਟ੍ਰੇਡ ਐਗਰੀਮੈਂਟ (FTA) ਹੋਵੇਗਾ। EU ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਚੀਨ ‘ਤੇ ਵਧ ਰਹੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ India EU trade ਨੂੰ ਇਕ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਰਾਹੀਂ EU ਦੇ Generalised System of Preferences (GSP) ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ‘ਤੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੁਲਕ ਘਟ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਪੜੇ, ਦਵਾਈਆਂ, ਸਟੀਲ, ਪੈਟਰੋਲਿਯਮ ਉਤਪਾਦ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਵਿਵਾਦ ਅਜੇ ਵੀ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਯੂਰਪ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਭਾਰਤ EU ਵੱਲੋਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਕਾਰਬਨ ਬੋਰਡਰ ਐਡਜਸਟਮੈਂਟ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ (CBAM) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਤ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਯਾਤਾਂ ਲਈ ਨਵਾਂ ਖ਼ਰਚ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਲਈ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਂ ਚੀਨ ਵਰਗੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਵਪਾਰਕ ਸਾਥੀਆਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟੇਗੀ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸਥਿਰਤਾ ਮਿਲੇਗੀ।

ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, India EU trade ਸਮਝੌਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਥਿਕ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਦਲਦੇ ਗਲੋਬਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।