ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਦਾ ਪਾੜਾ ਹਰ ਸਮੇਂ ਉੱਚਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਸੰਦੇਹ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਤੱਥ ਕਿ ਟਾਟਾ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ ਜਿੱਤ ਗਈ ਹੈ, ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਹੈ। ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦੀ। ਪਰ ਜੇ ਅੰਬਾਨੀ ਜਾਂ ਅਡਾਨੀ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦੇ, ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰਵੱਈਏ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਅੰਤਰ ਹੁੰਦਾ। ਰਤਨ ਟਾਟਾ ਅਤੇ ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਅੱਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਖਰੀਦਦਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਇਕ ਅਸਲੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿਉਂਕਿ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉਡਾਣ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਪਾਇਲਟ ਨੇ ਉਡਾਇਆ ਸੀ। ਪਾਇਲਟ ਜਹਾਂਗੀਰ ਰਤਨ ਦਾਮੋਦਰ ਟਾਟਾ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਉਡਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਪਾਇਲਟ ਦਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਸੀ।
1932 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 1960 ਵਿੱਚ, ਜੇ.ਆਰ.ਡੀ. ਇਸ ਟਾਟਾ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਅੱਜ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਕੰਪਨੀ 90 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਅੱਜ ਟਾਟਾ ਦੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦੇ ਘਰ ਵਾਪਸੀ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਅਤੇ ਸਖਤ ਮਿਹਨਤ ਨੇ ਇਸ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਵਧੀਆ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ?
ਦੂਜਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਟਾਟਾ ਸਮੂਹ ਲਈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਤਾਜ ਹੋਟਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਰਤਨ ਟਾਟਾ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਉਦਯੋਗ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਵਜੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗਾ। ਪਰ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਰਤਨ ਟਾਟਾ ਦੀ ਸੋਚ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰੇ ਟਾਟਾ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਝਲਕਦੀ ਹੈ। ਟਾਟਾ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਇਸ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅੱਜ, ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਅਤੇ ਅਡਾਨੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਲੋਕ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਤਨ ਟਾਟਾ ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਰਤਨ ਨੇ ਟਾਟਾ ਚੈਰਿਟੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਨਾ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੁੰਦਾ। ਟਾਟਾ ਸਮੂਹ ਦੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਦੌਲਤ ਦਾ ਲਗਭਗ 68 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਭਲਾਈ ‘ਤੇ ਖਰਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਦੌਲਤ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰਤਨ ਟਾਟਾ ਨਾ ਸਿਰਫ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਲਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਹ ਅਮੀਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਉਸਦੀ ਭਲਾਈ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਦੌਲਤ ਦਾ ਕੀ ਉਪਯੋਗ ਹੈ? ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਜੇ ਅਜਿਹੇ ਹੋਰ ਉੱਦਮੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
